Hoe ver gaan we om onze dierbaren te beschermen?

Stiekem hebben we er allemaal wel eens over nagedacht (ik in ieder geval wel!). Stel je voor: Je beste vriend of vriendin, of je broer of zus zou een ernstig misdrijf plegen en jij zou hier vanaf weten. Wat zou je dan doen? Aangifte doen, of toch je mond houden om zo die ander te beschermen? Natuurlijk is de kans dat je dit daadwerkelijk zal meemaken zeer klein, maar het is wel heel interessant om over na te denken. Onderzoekers Weidman, Sowden, Berg & Kross (2019) onderzochten dan ook de vraag: Hoe ver zijn we bereid te gaan om onze dierbaren te beschermen, wanneer zij een ernstig misdrijf plegen?

Misschien komt het door mijn voorliefde voor spannende thriller/crime series (denk aan: Pretty Little Liars , waarin niets gek genoeg is op het gebied van familie, liefde en crime), maar toen ik bovenstaand onderzoek tegenkwam, was mijn interesse gewekt!

Kennen jullie de zaak van Larry Nassar, de voormalige teamarts van de Amerikaanse turnselectie? Hij werd veroordeeld tot 175 (!) jaar celstraf omdat hij verschillende top-turnsters seksueel heeft misbruikt. Tijdens deze zaak kwam naar voren dat meerdere respectabele leden van de turngemeenschap, zijn criminele gedrag hebben toegestaan en dus geen aangifte hebben gedaan. Hoe kan dit gebeuren?!

Allereerst hebben mensen aan de ene kant een fundamentele neiging om anderen te straffen die immoreel gedrag vertonen. Dit doen we zelfs wanneer dit de relatie met die persoon in gevaar zou brengen. Het voelt toch goed om op een juiste wijze te handelen. We leven dan naar onze waarden en normen, en dit voelt goed.

Aan de andere kant doen wij mensen er alles aan om de mensen die dicht bij ons staan te beschermen. Zo beschrijft onderzoek van Hamilton (1964) dat mensen altijd geneigd zijn zich gunstig te gedragen ten opzichte van genetische verwanten. Hier is niets fout aan, mensen zijn altijd zo geweest. Men zegt niet voor niets: Blood is thicker than water

Deze bovenstaande gedachtekronkels leiden ons tot de volgende vraag: Wat gebeurt er als deze twee menselijke neigingen in conflict komen? Dus: Wat gebeurt er als mensen die dicht bij ons staan zogenoemd “immoreel” verdrag vertonen? (denk aan: diefstal, seksuele intimidatie) Uit onderzoek van Weidman, Sowden, Berg & Kross (2019) blijkt dat mensen ver gaan om dierbaren te beschermen. Hoe ernstiger het misdrijf, hoe meer wij mensen geneigd zijn om onze verwanten te beschermen.

Oké, duidelijk! Echter, hoe kunnen wij mensen met deze keuze leven? Er ontstaat op zo´n moment namelijk een vorm van cognitieve dissonantie in ons hoofd. Dit wil zeggen dat er spanning wordt ervaren doordat mensen twee tegenstrijdige overtuigingen hebben: We willen het juiste doen (denken aan onze waarden en normen) en tegelijkertijd onze dierbaren beschermen (die niet het juiste doen!).

Bovenstaande onderzoekers beschrijven dat mensen, in plaats van aangifte te doen, een “mildere” straf kiezen om hun dierbaren te confronteren. Zo gaan mensen in gesprek met de persoon over het gepleegde misdrijf. Op deze manier kunnen mensen zichzelf nog recht in de spiegel aankijken, en tegelijkertijd de relatie met een dierbaar persoon in stand houden.

Kun jij je iets voorstellen bij deze resultaten? Ik eigenlijk best wel!

Liefs, Lieve